Malowanie szablonami malarskimi jest to technika artystyczna polegająca na tworzeniu obrazu przez odbijanie, wyciskanie farby przez otwory wycięte w różnego rodzaju materiałach.

Pierwsze, jak na razie,  znane nam wzory odbite za pomocą szablonów malarskich mają więcej niż 64 tys. lat. Odnaleziono je w zamieszkałych przez człowieka neandertalskiego jaskiniach na terenie dzisiejszej Hiszpanii w Jaskiniach Maltravieso w Cáceres.Wzory przedstawiają odbite ludzkie ręce – jest to oczywiście najprostszy i najpopularniejszy na całym świecie sposób na odbicie wzoru – ręce zawsze są dostępne. W ich towarzystwie Można odnaleźć już malowane sceny z polowań, rytuałów, roślin i zwierząt. Takie same malunki można znaleźć w Cueva de las Manos w Argentynie

Przez tysiąclecia technika szablonów malarskich się rozprzestrzeniła – malunki wykonane szablonami można odnaleźć w grobowcach starożytnego Egiptu a także na murach Pompejów.

Odciski dłoni – Cuevo Maltravieso, Caceres – Photo: Turismo Extremadura

Szablony malarskie w Chinach i Japonii

W Chinach pierwsze wykorzystanie szablonów malarskich datowane jest na 105 rok n.e.  – używane były do odbić na papierze. Niedługo później Chińczycy zaczęli stosować je do nadruku kolorowych wzorów na materiałach włókienniczych.

Z kolei Japończycy rozwinęli metodę używając do łączenia wzorów nici jedwabiu lub ludzkich włosów – technika ta nazywa się Katazome.  Jest jeszcze japońskie  Ise katagami  używana  na przykład do farbowania kimon. Szablony w tej technice przygotowywano w papierze wzmocnionym klejem z persymony (słodki owoc trochę podobny do pomidora). W tej technice pasta (zazwyczaj składająca się z mąki ryżowej) jest przeciskana przez szablon, tworząc wzór na tkaninie. Miejsca, w których lepka pasta przylega do tkaniny, w procesie farbowania nie przebarwiają się, tworząc na tkaninie negatyw szablonowy.

Japońskie katagami, artysta nieznany, wczesny XIX wiek, źródło

Szablony malarskie z foczych skór

Szablony malarskie znane też były rdzennym Innuitom z Wysp Baffina przed kontaktem z zachodnią cywilizacją. Tworzono je wycinając ręcznie otwory w specjalnie spreparowanych skórach foczych.

Harry Egotak „Dwóch mężczyzn polujących na niedźwiedzia (1961) Sealskin 27 × 41.5 cm, źródło

C.D.N.

Fotografia w nagłówku: Wikipedia, Mariano, CC BY-SA 3.0